Wednesday, 5 September 2012

ဗုဒၶဘာသာ၀င္တုိ့၏ ဖူးေမ်ွာ္ရာရွစ္ဌာန အပုိင္း ( ၃ ၅ )

အထက္ေဖာ္ၿပပါဘိကၡဳအစည္းအေ၀းမွထုတ္ပယ္ခဲ့ခံရသည့္သံဃာတုိ့မွာ ေ၀သာလီၿမီဳ႔၏ဗလုကာရာမ၀ိဟာရ
ေက်ာင္းတုိက္၌သံဂီတိ(ဘိကၡဳအစည္းအေ၀း)တရပ္ကုိေခၚယူက်င္းပခဲ့ၾကသည္။သဘာပတိအၿဖစ္မဟာၿမတ္
မေထာရ္ၾကီးသဗၺကာမီက ေဆာင္ရြက္ၿပီးအတြင္းေရးမူးအၿဖစ္ ဘိကၡဳအဇီတပ ေဆာင္ရြက္ေပးခဲ့ၾကသည္။ မည္သုိ့မွ်ဘိကၡဳတုိ့ၿပႆနာကုိအေၿဖရွာရွင္းလင္းမွူမရသၿဖင့္ယင္းထုပ္ပယ္ခံဘိကၡုတုိ့မွာ ေ၀သာလီၿမီဳ႔ကုိစြန့္ခြါ
၍ေကာသမၺီသုိ့ထြက္ခြါသါားၾကေလေတာ့သည္။ထုိအစည္းအေ၀းကုိဗုဒၶက်မ္းမ်ား၌ထုပ္ပယ္ခံဘိကၡုတုိ့၏အစ
ည္းအေ၀း(သံဂီတိ)ဟုေရးသားေဖာ္ၿပထားသည္။
ဤအၿဖစ္အပ်က္မွာလည္း ေ၀သာလီၿမီဳ႔ႏွင့္သက္ဆုိင္ေသာအေၾကာင္းအရာတစ္ခုပင္ၿဖစ္ေလသည္။ေကာသမၺီ
မွထုပ္ပယ္ခံဘိကၡဳအေပါင္းတုိ့ကဘိကၡဳသံဃာကန၏အသြင္ကုိေၿပာင္းလဲပစ္ခဲ့ၾကသည္။ထုိသံဃာ့ယနတြင္ဗုဒၶ
ဘိကၡဳသံဃာသည္မဟာယနနွင့္ ဟိနယနဟူ၍ ႏွစ္မ်ီဳး၂စားရွိသည္ဟု ၿပတ္ၿပတ္သားသားေၾကာၿငာကာကြဲသြ
ားၾကၿခင္းၿဖစ္သည္။အစည္းအေ၀းတြင္ ဘိကၡဳအမ်ားစုက မိမိတုိ့ကုိ မဟာသံဃီဟုအမည္တြင္ကာအနည္းစု
သံဃာတုိ့ကုိ ဟိနယနဟုအမည္တြင္ေခၚခဲ့သည္။မဟာယနဂုိဏ္း၀င္ရဟန္းမ်ားကမိမိတုိ့သာလွ်င္ ဗုဒၶ၏သား
ေတာ္အစစ္အမွန္ၿဖစ္ေၾကာင္း ေဃာကၡဏ(ေၾကၿငာ)ခဲ့ၾကေလသည္။ ဗုဒၶသံဃာအတြင္းၿပဳိကြဲမွဴ႔သည္အထူး
သၿဖင့္ ၀ဇၨိပုတၱရ ရဟန္းသံဃာတုိ့မွ ဓမၼကုိဆန့္က်င္၍ ၿပုလုပ္လာသည့္ အၿပဳအမွဴအက်င့္တုိ့ေၾကာင့္ သေဘ
ာထားကြဲလြဲမူမ်ား ေပၚေပါက္လာခဲ့ရၿခင္းၿဖစ္သည္။ထုိသုိ့ေသာအေၾကာင္းမ်ားေၾကာင့္ေန့တဓူ၀ သေဘာထား
အသစ္အသစ္မ်ားေပၚထြန္းလာခဲ့ၾကသည္။ဗုဒၶဘာသာ၀င္ အေသာကမင္းတရားၾကီးလက္ထက္ ဗုဒၶၿမတ္စြာ
ဘုရား ပရိနိဗၺာန္စံေတာ္မူသည့္ သကၠရာဇ္ -၂၃၆ ႏွစ္ၿပည့္ၿပီးသည့္ကာလတြင္(တတိယသံဃာယနာတင္)သံ
ဃဂီတိကုိမိမိထီးနန္းစုိက္ရာပါဋလိပုတၱရေနၿပည္ေတာ္၌ေခၚယူက်င္းပခဲ့သည္။မဟာယနႏွင့္ ဟိနယနရဟန္း
သံဃာအေပါင္းတုိ့အားဖိတ္ၾကားပင့္ေဆာင္ကာ အတူတကြအစည္းအေ၀းတက္ေရာက္ေစခဲ့သည္။မဟာမေ
ထာရ္ၾကီး ေမာဂၢလိတိႆက ဦးစီးနာယက အညဖစ္ေဆာင္ရြက္ေပးခဲ့သည္။ ရဟန္းသံဃာေပါင္း၁၀၀၀၀-
တက္ေရာက္ခဲ့ၾကသည္။ထုိသံဃာယနာတင္အစည္းအေ၀းၾကီးကုိမက်င္းပခင္ကာလတြင္ပါဠီပိဋကတ္ေတာ္
၏အေရးၾကီးသည့္အစိတ္အပုိင္းတုိ့ကုိ အာဂုံေဆာင္ရြက္ဆုိသည့္စနစ္ၿဖင့္ ထိန္းသိမ္းလာခဲ့ၾကသည္။တုိက္
ဆုိင္လာသည့္အခ်ိန္ကာလတုိ့တြင္ အာဂုံေဆာင္ ဆရာေတာ္မေထာရ္ၿမတ္၏ လမ္းညြန္ေဟာၾကားမူအကုိး
အကားၿဖင့္ ဓမၼဆုိင္ရာဒြိဟၿဖစ္ေစမည့္ေမးခြန္းၿပႆနာတုိ့ကုိ ေၿဖရွင္းယူၾကရသည့္ထုံးတမ္းစဥ္လာရွိခဲ့သည္။
ဗုဒၶၿမတ္စြာဘုရား ပရိနိဗၺာန္စံေတာ္မူၿပီးေနာက္ႏွစ္တစ္ရာေက်ာ္ခဲ့ၿပီၤးကာလတြင္ ေ၀သာလီမွာအခ်ီဳ႔ဘိကၡဳတုိ့
က၀ိနည္းနဲ့ဓမၼကုိ အာဂုံေဆာင္ထားသည့္ ပညာရွိမေထာရ္ၿဖစ္သည့္အတြက္ေအာင္ၿမင္စြာေၿဖရွင္းေပးခဲ့သည့္
ဥပမာမ်ားကုိ ဗုဒၶက်မ္းမ်ားတြင္ အထင္အရွားေဖာ္ၿပထားေၾကာင္းေတြရွိနုိင္ပါသည္။
၀ိနည္း၀ါဒ သေဘာတရားကြဲလြဲမူတုိ့ကုိပေပ်ာက္၍တညီတညြတ္တည္းၿဖစ္နုိင္ရန္ကုိရည္စူး၍ထုိတတိယသံ
ဃာယနာတင္ပြဲအားေခၚယူက်င္းပခဲ့ၿခင္းၿဖစ္သည္။ ယင္းသံဂီတိ၏ဥကၠ႒ အရွင္ ေမာဂၢလိတိႆပုတၱမွဆယ့္
ရွစ္ဂုိဏ္းအထိကြဲၿပားခဲ့ေသာ ဗုဒၶဘာသာ၀င္တုိ့အား မူလဗုဒၶဘာသာထုံးတမ္းစဥ္လာအတြင္း ၿပန္ေရာက္ေစ
ရန္ၾကီဳးစားခဲ့ၿခင္းပင္ၿဖစ္သည္။ယင္းေၾကာင့္လည္း ကထာ၀တၳဳက်မ္းသည္ ရွင္ေမာဂၢလိတႆ၏ၾကီဳးစားမူတုိ့
ေၾကာင့္ေပးေပါက္လာခဲ့ရၿခင္းၿဖစ္သည္။စင္စစ္တတိယသံဃာယနာ၏ ရလာဒ္ေကာင္းတစ္ခုလည္းၿဖစ္သည္
အဘိဓမၼပိဋကတ္က်မ္းတြင္ ကထာ၀တၳဳက်မ္းသည္ေရွ့တန္းမွာေနရာရ၍ အားလုံး၏အသိအမွတ္ၿပဳၿခင္းကုိ
ခံရသည့္က်မ္းလည္းၿဖစ္လာခဲ့သည္။ယင္းသံဃာယနာတြင္ အေရးၾကီးသည့္ လုပ္ငန္းစဥ္ႏွစ္ရပ္ကုိေအာင္ၿမင္
စြာ ခ်မွတ္ေဆင္ရြက္နုိင္ခဲ့ၾကသည္။ ၎မွာ-(၁)ဘိကၡဳ သံဃာမ်ား၏သေဘာထားကုိရယူၿခင္းႏွင့္ၿပန့္ၾကဲေနသ
ည့္ဘိကၡဳမ်ားအားၿပန္လည္စုစည္းမိၿခင္း=(၂)သံဃာမ်ားအား အရပ္ေလးမ်က္ႏွာသုိ့ ေစလြတ္ၿခင္း၊မဟိႏၵရႏွင့္
သံဃာမိတၱရတုိ့အား ဗုဒၶဘာသာၿဖန့္ခ်ီေရးအတြက္သီရိလကၤာၿပည္သုိ့ပုိ့ေပးၿခင္းႏွင့္ဗုဒၶဘာသာၿဖန့္ခ်ီေရးအ
တြက္နုိင္ငံတပါးသုိ့ ဘိကၡဳရဟန္းမ်ား တာ၀န္ေပးေစလြတ္ၿခင္းတုိ့ၿဖစ္သည္။ ယင္းကဲ့သုိ့ခ်မွတ္နုိင္ၿခင္းေၾကာင့္
လည္းကမၻာ့နုိင္ငံအေတာ္မ်ားမ်ားတြင္ ဗုဒၶဘာသာၿပန့္ပြါးလာၿခင္းၿဖစ္သည္။ ထုိ့ေၾကာင့္အေသာကမင္းတရား
ၾကီးကုိ နုိင္ငံေပါင္းမ်ားစြာတုိ့က လက္ခံေလးစားသမွဴ့ၿပဳရၿခင္းမွာ သံဃာယနာတင္ပြဲမွရရွိလာသည့္ရလာဒ္ေ
ကာင္းဟုပင္ဆုိရမည္ၿဖစ္သည္။သံဃာယနာအစည္းအေ၀းတြင္ သုဓမၼ(၀ါ)ေထရ၀ါဒ၏ဒႆနတရားမ်ားကုိ
သတ္မွတ္ၿခင္းႏွင့္ ပါဠိပဋိကက်မ္းမ်ား၌ ေပတင္ၿခင္းအလုပ္ကိစၥမ်ားအား ေအာင္ၿမင္စြာၿပဳလုပ္ခဲ့ၾကသည္။
၎တုိ့အနက္တရိပိဋကတ္က်မ္း၏ ၀ါဒ ဒႆနကုိေပတင္ခဲ့ရသလုိ ေပတင္ၿပီးသား ပါဠိပိဋကတ္ေတာ္၏ စာမူတမူကုိ သီရိလကၤာ နုိင္ငံသုိ့ ပုိ့နုိင္ခဲ့သည္။ လက္ရွိအခ်ိန္တြင္ ပါဠီပိဋကတ္ က်မ္းမ်ားကုိ သုံးမ်ီဳးသုံးစား
ခြဲၿခားထားသည္။
                 (၁) ၀ိနယ ပိဋကတ္
                 (၂)သုတၱႏၱပိဋကတ္
                 (၃)အဘိဓမၼ ပိဋကတ္
စသည္တုိ့ၿဖစ္သည္။ ထုိစုစည္းထားေသာ က်မ္းကုိပင္ တရိပိဋကတ္   က်မ္းဟုေခၚေ၀ၚၾကၿခင္းၿဖစ္သည္။
၀ိနယပိဋကတ္က်မ္းတြင္ ဘိကၡဳမ်ား လုိက္နာက်င့္သုံးရမည့္ စည္းမ်ည္း၊စည္းကမ္းမ်ားကုိေဖာ္ၿပထားသည္။
သုတၱႏၱပိဋကတ္တြင္မူ ငါးပါးေသာနိကယ္ တုိ့ကုိ ထည့္၍ေဖာ္ၿပထားသည္။
ထုိနိကယ္တုိ့မွာ-(၁) ဒီဃနိကယ္
                    (၂)မစၹ်ိမနိကယ္
                    (၃)သံယုတၱနိကယ္
                    (၄)အဂုၤရနိကယ္
                    (၅)ခုတၱကနိကယ္တုိ့ၿဖစ္သည္။
ခုတၱကနိကယ္တြင္  ၅၅၀ -ေသာဇာတက ပုံကထာမ်ားထည့္၍ေရးသားေဖာ္ၿပထားသည္။ အဘိဓမၼပိဋကတ္
မွာ ဒႆနဆုိင္ရာ အေၾကာင္းအရာမ်ားကုိ ထုတ္ေဖာ္ၿပဆုိထားေသာက်မ္းၿဖစ္သည္။ သံဃာယနာၿပီးဆုံးသ
ည့္အခါ အနာဂါတ္ကာလ၌ ဘိကၡဳသံဃာအတြင္း ၀ိ၀ါဒ ကြဲလြဲမူႏွင့္ ပဋိပကၡမ်ီဳးစုံကုိ ေရွာင္ၾကည္နုိင္ရန္၊အ
ေသာက ဘုရင္ၿမတ္၏ မင္းအမိန့္ကုိ ေက်ာက္စာတုိ့ၿဖင့္ေရးသားေဖာ္ထုတ္ေပးထားခဲ့ေလသည္။
ဆက္လက္ေရးသားပါဦးမည္။
အရွင္မုနိႏၵ(ပန္းထုိ) M.A မာဂဓတကၠသုိလ္။

>>>ဆက္ဖတ္ရန္>>> >>

Sunday, 2 September 2012

ဗုဒၶဘာသာ၀င္တုိ့၏ ဖူးေမ်ွာ္ရာရွစ္ဌာန အပုိင္း ( ၃ ၄ )

ေ၀သာလီမွ စြန့္ခြာၿပီး-၃ လအၾကာတြင္ပရိနိဗၺာန္၀င္ေတာ့မည့္ သတင္းကုိၾကားသိရေသာ ေ၀သာလီၿမီဳ႔သူ၊ၿမီဳ႔
သားတုိ့မွာပူေဆြးစုိးရိမ္ၾကီးမားစြာၿဖင့္ ဗုဒၶေနာက္သုိ့လုိက္ပါလာခဲ့ၾကသည္။ဗုဒၶမွတားၿမစ္ပါေသာ္လည္းမရ၊ေန
ာက္မွတေကာက္ေကာက္ပင္လုိက္လာခဲ့ၾကေလသည္။ ေနာက္ဆုံးတြင္ဗုဒၶသည္အမွတ္တရာအၿဖစ္ကုိယ္တုိင္
လြယ္ေသာ သပိတ္ေတာ္ကုိ ၎တုိ့အားစြန့္ခဲ့ၿပီးေမတၱာပုိ့ကာ ၿပန္ခုိင္းရေလေတာ့သည္။ ဤအၿဖစ္အပ်က္မွာ
ဗုဒၶအတြက္မိမိ၏သဒၵါၾကညါညဳိမွူကုိေဖာ္ထုတ္ၿခင္းပင္ၿဖစ္သည္ဟု လိစၦ၀ီမင္းတုိ့က ေက်ာက္စာတြင္ေရးထုိး
ထားေသာ လြယ္သပိတ္အေၾကာင္းအရာပင္ၿဖစ္သည္။
သပိတ္ေတာ္အားေပးအပ္စြန့္ၾကဲေသာေနရာတြင္အေသာကမင္းၾကီးကၿခေသၤ့ရုပ္၊ေက်ာက္တုိင္(သီဟေက်က္
တုိင္)ကုိစုိက္ထူခဲ့ၿခင္းၿဖစ္သည္။ယင္းေက်ာက္တုိင္မွာ ေကာ္ဠွဳအာရြာတြင္တည္ရွိသည္။ထုိ့ရြာမွ ၿမတ္ဗုဒၶသည္
ခရီးဆက္ေတာ္မူၿပီးဘာႏၵာ၊အမၺ၊အာမၺဳစသည့္ရြာမ်ားကုိၿဖတ္ေက်ာ္လွ်က္ ကုႆိနာရုံဘက္သုိ့ၾကြခ်ီေတာ္မူသ
ည္။ေ၀သာလီႏွင့္သက္ဆုိင္သည့္အၿခားအေရးပါေသာအၿဖစ္အပ်က္တခုရွိသည္။ ၎မွာညီေတာ္ရွင္အာနႏၵာ
၏ပရိနိဗၺာန္စံေတာ္မူမည့္အခ်ိန္နွင့္ပ္လ်ဥ္းၿဖစ္သည္။ရွင္ေတာ္အာနႏၵာမွာ ဤအၿခင္းအရာကုိေဃာကၡဏ(ေ
ၾကၿငာ)ခဲ့ၿပီးေနာက္ေ၀သာလီၿမီဳ့မွထြက္ခြါလာခဲ့သည္။၎သတငိးကုိရာဇဂီရ္ၿပည့္ရွသင္ဘုရင္အာတၱရွၾတဳက
မိမိ၏မူးမတ္မ်ားထံမွရရွိခဲ့ၿပီးၿဖစ္ေနသည္ ဘုရင္မင္းၿမတ္သည္ မိမိ၏စဓၼဂုဓုႏွင့္မူးမတ္ဗုိလ္ပါမ်ားၿခံရံလွ်က္မာ
ဂဓႏွင့္ေ၀သာလီၿပည္သုိ့အခ်င္းခ်င္းၿခားနားထားသည့္နယ္စပ္ၿမစ္(ဂႏၶက)ၿမစ္ကမ္းပါးသုိ့ခရီးဦးၾကီဳၿပဳရန္ထြက္
ခြာလာခဲ့သည္။ ၿမစ္၏အၿခားတစ္ဘက္၌ေ၀သာလီမင္းမ်ားႏွင့္ၿပည္သူၿပည္သားတုိ့ကလည္းရွင္အာနႏၵာအား
ၾကီဳဆုိၾကရန္စုေ၀းေရာက္ရွိေနၾကသည္။
စင္စစ္အားၿဖင့္လိစၦာ၀ီတုိ့ကလည္းယင္းသတင္းကုိၾကဳိတင္၍ရရွိထားၾကသည္။ရွင္ေတာ္အာနႏၵာသည္ေ၀သာ
လီၿပည္၌ ပရိနိဗၺာန္စံေတာ္မူမည္ဆုိပါက ၎တုိ့အတြက္ကုသုိလ္တရပ္ၿဖစ္အံ့ဟုခံယူထားသည္။ၿမစ္အလယ္
တြင္ေရာက္ရွိေနေသာရွင္အာနႏၵာသည္ ကမ္းပါးႏွစ္ဘက္မွ စုေ၀းေရာက္ရွိေနၾကသည့္အတုိင္းထုိရွဴခင္းကုိ
ၿမင္၍ ဤသုိ့စဥ္းစားေတာ္မူေလသည္။ အကယ္၍ ငါသည္ မာဂဓတုိင္းဘက္သုိ့မဆင္းမူက ဘုရင္အဇတၱသ
စိတ္မခ်မ္းမသာစရာၿဖစ္လာနုိင္သည္။ေနာက္သုိ့ေၿခဦးၿပန္လွည့္လွ်င္လည္း လိစၦ၀ီမင္းတုိ့အတြက္ပူေဆြးမွူၿဖစ္
နုိင္သည္။ထုိ့ေၾကာင့္ရွင္အာနႏၵာသည္ႏွစ္ဘက္လုံးမွမည္သူမ်ွ စိတ္ဆင္းရဲမွူမၿဖစ္နုိင္ေစရန္ ၿမစ္အလယ္၌ပရိနိ
ဗၺာန္စံတာ္မူရန္ဆုံးၿဖတ္လုိက္ေလသည္။ ရွင္အာနႏၵာ၏ေနာက္ဆုံး သံသၻကာရကုိအဇတၱသ ဘုရင္ႏွင့္ေ၀သာ
လီမင္းတုိ့ကယင္းေနရာမွာပင္ၿပဳလုပ္ေပးခဲ့ၾကသည္။ဓါတ္ေတာ္မ်ားကုိထက္၀က္စီခြဲေ၀ယူၾကသည္။၎ဓါတ္
ေတာ္မ်ားကုိမိမိတုိ့တုိင္းနုိင္ငံသုိ့ယူေဆာင္သြားကာဌါပနာတည္၍ေစတီတည္ေဆာက္ကုိးကြယ္ၾကေလသည္
၎ေစတီတုိ့ကုိ ခႏၶာကုိယ္၀တ္ေစတီေတာ္ဟူ၍ေခၚေ၀ၚၾကသည္။ ရွင္ေတာ္ၿမတ္ဗုဒၶပရိနိဗၺာန္စံေတာ္မူၿပီးႏွစ္
တရာၾကာၿမင့္လာသည့္အခ်ိန္ကာလတြင္ ကာလေသာကမင္းတရားၾကီးသည္ သံဃာ့အဖြဲ့အစည္းအတြင္းၿဖ
စ္ေပၚေနသည့္ပဋိပကၡမ်ားကုိရွင္းလင္းေၿဖရွင္းသြားရန္ေ၀သာလီၿမီဳ့၌ကုဋာဂါရအေဆာက္အဦး၌ဘိကၡဳမ်ားသံ
ဂီတီ(အစည္းအေ၀း)တရပ္ကုိေခၚယူက်င္းပလဲ့ေလသည္။
၀ိေရာဓိတုိ့ထံမွ ဥပဇၥ်ယ္ခံယူကာဘိကၡဳသံဃာအဖြဲ့တြင္၀င္ေရာက္ေနရာယူခဲ့သည့္သံဃာ့ဦးေရမွတစတစတုိး
ပြါးမ်ားၿပားလာခဲ့ေလသည္။အခ်ီဳ့အခ်ီဳ့ေသာ ထုိ၀ိေရာဓိသံဃာအဖြဲ့၀င္တုိ့က၀ိနယ(သံဃာ၀င္)တုိ့ေစာင့္ထိန္း
ရမည့္စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းတုိ့ကုိခ်ီဳးေဖာက္ခဲ့ၾကသည္။လုိက္နာက်င့္သုံးရမည့္၀ိနယကုိ က်င့္သုံးၾကသည့္မေ
ထရ္မ်ားကစည္းကမ္းေဖာက္ဖ်က္သည့္အမွူကိစၥကုိဆန့္က်င္သမူၿပဳကာေၿပာဆုိအၿပစ္တင္လာခဲ့ၾကေလသည္
ထုိအေၾကာင္းမ်ားကုိအေၿခခံ၍ဘိကၡဳသံဃာအဖြဲ့အစည္းအတြင္းပဋိပကၡမ်ားေပၚေပါက္လာသည္၊သံဃာ့အဖြဲ့
လည္းႏွစ္ၿခမ္းၿပိဳကြဲလာသည္။သုိ့ၿဖစ္၍ဘိကၡဳ သံဂိတိ(အစည္းအေ၀း)တရပ္ကုိက်င္းပရန္ၿဖစ္လာရေတာ့သ
ည္။ထုိအစည္းအေ၀းၾကီးတြင္ထုိ့စဥ္ကထင္ေပၚေၾကာ္ၾကားသည့္မဟာၿမတ္မေထာရ္ၾကီးဘေႏၱသဗၺကာမီမွ သဘာပတိအၿဖစ္ေဆာင္ရြက္ၿပီးအခမ္းအနားမူးအၿဖစ္အေထာရ္ၾကီးယႆတုိ့ကေဆာင္ရြက္ခဲ့ၾကသည္၎
မေထာရ္ၿမတ္ ႏွစ္ပါးမွာေ၀သာလီၿပည္သားမ်ားၿဖစ္ၾကေလသည္။သံဃာ့အစည္းအေ၀းၾကီးတြင္ဘိကၡဳသံဃာ
ေပါင္း-၇၀၀ တုိ့မွာ၀ိနယႏွင့္အတူအားလုံးလုိက္နာရမည္ဟူသည့္အဆုိကုိေထာက္ခံ၍ လက္ခံၾကရန္သေဘာ
တူခဲ့ၾကေလသည္။ အစည္းအေ၀း၏ဆုံးၿဖတ္ခ်က္အဆုိအရ ေထရ၀ါ သည္ဓမၼႏွင့္၀ိနည္းတုိ့၏စုစည္းမူတရပ္
ၿဖစ္သည္။ထုိ့ေၾကာင့္ ၀ိနည္း(၀ိနယ)အရ တားၿမစ္ထားသည့္(၁၀)မ်ီဳးေသာ အၿပဳအမူအက်င့္ကုိခ်ီဳးေဖာက္
ၿခင္းက ဓမၼႏွင့္ညီသည့္ ၀ိနည္းအတုိင္း လုိက္နာၿခင္းမရွိေသာ ဘိကၡဳသံဃာတုိ့အား ဘိကၡဳသံဃာမွထုတ္ပယ္
ခဲ့ၾကေလသည္။
ဆက္လက္ေရးသားပါဦးမည္။
အရွင္မုနိႏၵ(ပန္းထုိ) M.A မာဂဓတကၠသုိလ္။
>>>ဆက္ဖတ္ရန္>>> >>

Wednesday, 29 August 2012

ဗုဒၶဘာသာ၀င္တုိ့၏ ဖူးေမ်ွာ္ရာရွစ္ဌာန အပုိင္း ( ၃ ၃ )

ၿမတ္စြာဘုရား၏ ဓါတ္ေတာ္ကုိဌါပနာထားကာတည္ေဆာက္ခဲ့သည့္ဤေစတီေတာ္အနည္းငယ္ေ၀းကြာသည့္
ေနရာတြင္ ကုိလႅဳအာရြာ တည္ရွိသည္။ ၎ရြာတြင္ တည္ရွိေသာ အေသာကေက်ာက္တုိင္သည္ဘုရားဖူးခရီး
သြားမ်ားအတြက္စိတ္၀င္စားဘြယ္ရာေကာင္းေနသည္။ထုိေက်ာက္တုိင္၏အေရွ့ဘက္တြင္၊ေစတီေတာ္ထုိေစတီ
ေတာ္၏ေတာင္ဘက္မွာ ကန္ေတာ္ၾကီး ၀ိဟာရေက်ာင္းႏွင့္ ကုဠာဂါရ ႆလ အသီးသီးတည္ရွိၾကသည္။
ကုိလႅဳအာလာ(တ္)ေခၚဤေက်ာက္တုိင္ကုိသဲေက်ာက္တုိ့ၿဖင့္တည္ေဆာက္ထားသည္၊၎ေက်ာက္တုိင္မွာေမာ
ရိယေခတ္၏ၾကက္သေရေဆာင္ေက်ာက္တုိင္အၿဖစ္ေက်ာ္ၾကားပါသည္။ေက်ာက္တုိင္၏အၿမင့္၃၆-ေပရွိသည္။
အုတ္ၿမစ္ေၿခရင္းတြင္ ၄ ေပ၊၂ လကၼခန့္အ၀န္းအ၀ုိင္းရွိ၍အေပၚဘက္ထိပ္တြင္၃ ေပ၊၈လကၼခန့္ရွိသြားပါသည္
ေက်ာက္တုိင္၏ထိပ္ေပၚမွာ ေအာက္ဘက္သုိ့ပြင့္ကာက်လွ်က္ရွိသည့္သ႑ာန္ၿဖင့္ထုလုပ္ထားသည့္ၾကာရြက္
တခ်ပ္အေပၚ ၿခေသၤ့ရုပ္ထုကုိ ခမ္းနားတင့္တယ္လွစြာထုဆစ္ထားသည္။အၿခားအၿခားေသာ အေသာကေက်
ာက္တုိင္ကဲ့သုိ့ ဤေက်ာက္တုိင္ေပၚမွာလည္း မည္သည့္စာမွ် ေရးသားထြင္းထားၿခင္းမရွိေခ်၊သုိ့ေသာ္လည္း
သခၤအကၡရာတုိ့ၿဖင့္ေက်ာက္တုိင္၏ အုဠ္ၿမစ္ေအာက္ဖက္ အစိတ္အပုိင္းတြင္မူ ပုံတခုေရးသားထြင္းထားသည္
ကုိေတြ႔နုိင္သည္။ အခါတပါး၌ ဘိကၡဳသံဃာအတြင္း ပဠိပကၡ ပြါးမ်ားလာခဲ့ရာ ရွင္ေတာ္ၿမတ္ဗုဒၶမွာအလြန္စိတ္
မခ်မ္းမသာၿဖစ္ခဲ့ရသည္၊ထုိ့ေၾကာင့္ေကာသမၺိ အနီးရွိပါရိလိက ေတာစပ္၌တပါးတည္းသြား၍သီတင္းသုံးေန
ထုိင္ေတာ္မူေလသည္။ ထုိေတာ၌သီတင္းသုံးေနသည့္ကာလတြင္ေတာထဲမွာရွိေနၾကေသာေမ်ာက္အုပ္စုတ
စုႏွင့္ ဆင္တေကာင္ကၾကည့္ရွဴ့ေစာင့္ေရွာက္ခဲ့သည္ဟုဆုိ၏ ၎တုိ့သည္ ပ်ားရည္ႏွင့္ သစ္သီး၀လံတုိ့ကုိယူ
ေဆာင္ေပးလွဴကာ အလုပ္အေက်ြးၿပဳခဲ့ၾကေၾကာင္း စာေပက်မ္းဂန္တုိ့၌ေရးသားေဖာ္ၿပထားသည္။၎အၿဖစ္
အပ်က္ကုိအေသာကမင္းတရားၾကီးတည္ေဆက္ခဲ့ေသာ ပုထုိးနံရံေပၚမွာထုိးထြင္းထုဆစ္ၿပသထားသည္။ဤ
ပုထုိးကုိကုသဏမင္းတုိ့ေခတ္၌ၿအန္လည္မြန္းမံ၍တည္ေဆာက္သည္ဟုေရွးေဟာင္းပစၥည္းမ်ားတူးေဖာ္ေလ့
လာသူသုေတသီတုိ့ကဆုိၾကသည္။ပုထုိး၏အနီးပတ္၀န္းက်င္ ဆက္လက္ရွာေဖြတူးေဖာ္ရာ၌လည္းေစတီင
ယ္မ်ားစြာတုိ့ကုိရွာေဖြေတြ့ရွိခဲ့ပါသည္။ ၎ေစတီငယ္မ်ားမွာ ဥပသကာတုိ့မွမိမိတုိ့၏ အဓိဌါန္တစုံတခုၿပည့္၀
သည္ႏွင့္အမွ် တည္ေဆာက္လွဴဒါန္းပူေဇာ္ထားၿခင္းၿဖစ္နုိင္သည္၊ေစတီငယ္မ်ား၏အလယ္တြင္ ၀မ္းဗုိက္ပမာ
တည္ေဆာက္ထားသည့္ေဂဟာ(အိမ္)ပ်က္တခုကုိလည္းေတြ့ရွိနုိင္ပါသည္။ ေက်ာက္တုိင္၏ ဒကၡီဏေတာင္
ဘက္တြင္ၾကီးမာက်ယ္ၿပန့္လွသည့္မဟာေရကန္ၾကီးတကန္တည္ရွိသည္ကုိေတြ့ရွိရသည္။ယင္းေရကန္ထဲသုိ့
ဆင္းသက္နုိင္ရန္ေက်ာက္ေလွကားထစ္မ်ားၿဖင့္ၿပဳလုပ္ထားသည့္ေလွခါးရွိသည္။ကန္ၾကီး၏ေလးဘက္စလုံး
တြင္မူ အုဌ္အံနံၿဖင့္ကာရံထားသည္။ေရကန္၏အ၀န္းအ၀ုိင္းအတြင္း မၿႏၵိရ္ဘုရားေက်ာင္းႏွင့္ကုဋာကရႆလ
ာတခုတည္ေဆာက္ထားခဲ့ေၾကာင္းေတြ႔ရွိရပါသည္။ မစၦီမအေနာက္အရပ္၌ အခန္း-၁၂ ခန္းရွိေသာအေဆာ
က္အအုံစၾကၤန္ႏွင့္ဘိကၡဳသံဃာမ်ား သီတင္းသုံးနုိင္ရန္ တည္ေဆာက္ထားေသာ၀ိဟာ၇ေက်ာင္းသည္လည္း
ကပ္လွ်က္တည္ေဆာက္ထားရာေက်ာင္းေတာ္ပ်က္တခုအၿဖစ္ေတြ့ရွိရပါသည္။ တူးေဖာ္၍ရရွိေသာအၿခားေရွ့
ေဟာင္းပစၥည္းမ်ားတြင္ပုထုိးလုံးပမာ ရုပ္ထု၊ေရြႊအသၿပာ၊ရတနာတုိ့ၿဖင့္စီၿခယ္ထားသည့္အုဌ္၊က်ီဳးပ်က္ေနသ
ည့္ေက်ာက္စာအတုိအထြာ၊မကုိဋ္ေဆာင္းထားသည့္ေမ်ာက္ရုပ္မ်ားစသည့္အထူးေဖာ္ၿပသင့္သည့္ေရွးေဟာင္း
ပစၥည္းမ်ားပါ၀င္ၾကသည္။ၿခေသၤ့ေက်ာက္တုိင္(သီဟေက်ာက္တုိင္)၏အနားတြင္ၿမတ္စြာဘုရား၏တပည့္သား
ညီေတာ္ရွင္အာနႏၵာကုိယ္ေတာ္၏ဓါတ္ေတာ္အေပၚတည္ေဆာက္ထားသည့္ေစတီပုထုိးတစ္ဆူကုိလည္းေတြ့
ၿမင္နုိင္သည္။သီဟေက်ာက္တုိင္သည္ဗုဒၶၿမတ္စြာဘုရားလြယ္ သပိတ္ႏွင့္ဆက္စပ္မွဴ႔ရွိသည္။ထုိအေရးပါသ
ည့္အၿဖစ္အပ်က္မွာဤသုိ့ၿဖစ္သည္။အခါတပါး၌ ၿမတ္စြာဘုရားသည္ေ၀သာလီၿမီဳ႔ရွိ စာပါလေစတီေက်ာင္း၌
သီတင္းသုံးေတာ္မူစဥ္ မာဃလဟုေခၚေသာတေပါင္းလၿပည့္ေန႔၌ငါဘုရားသည္ ဤေန့မွစ၍ ၃-လၾကာေသာ
အခါကုသိနာရုံတြင္မဟာပရိနိဗၺာန္၀င္ေတာ္မူမည္ၿဖစ္ေၾကာင္းကုိၾကဳိတင္ေဟာေတာ္မူသည္ ထုိသုိ့ေဟာၿပီး
သည့္ေနာက္ဗုဒၶသည္ ညီေတာ္ အာနႏၵာႏွင့္အတူထုိေနရာမွ ထြက္ခြါလာခဲ့ရာ မဟာဓနတြင္တည္ရွိသည့္ကု
ဋာဂါရ္၀ိဟာရေက်ာင္းတုိက္သုိ့ေရာက္ရွိလာသည္။ယင္းေက်ာင္းတုိက္၌သီတင္းသုံးေနထုိင္ၾကသည့္ဘိကၡဳ
ရဟန္းတုိ့အား မာန္မာနကင္းမဲ့သည့္ဘ၀နွင့္ေနထုိင္သီတင္းသုံးရန္ၿမင့္ၿမတ္သည့္တရားက်င့္ၾကံအားထုပ္မွူ
တုိ့ကုိၿပုလုပ္ၾကရန္ဆုံးမေတာ္မူေလသည္။ေနာက္တစ္ေန့၌ဗုဒၶသည္ေ၀သာလီၿမီဳ႔၌ဆြမ္းခံၿပီးထြက္ခြါလာရာ
တြင္ညီေတာ္ အာနႏၵာအားဤသုိ့မိန့္ေတာ္မူသည္။ ခ်စ္သား အာနႏၵာ-ဤသည္ကားငါဘုရား၏ေ၀သာလီကုိ
ေနာက္ဆုံးဖူးေမ်ာ္ၿခင္းပင္ၿဖစ္၏။
ဆက္လက္ေရးသားပါဦးမည္။
အရွင္မုနိႏၵ(ပန္းထုိ) M.A မာဂဓတကၠသုိလ္။
                 (ေ၀သာလီရွိ ရခုိင္ၿမန္မာေက်ာင္းတြင္စာသင္ဘက္သူငယ္ခ်င္းမွားႏွင့္အတူ)
>>>ဆက္ဖတ္ရန္>>> >>

Sunday, 26 August 2012

ဗုဒၶဘာသာ၀င္တုိ့၏ ဖူးေမ်ွာ္ရာရွစ္ဌာန အပုိင္း ( ၃ ၂ )

ကဇာဘိတ္သိက္သြန္းသည့္(ႆံသကာရ)အခမ္းအနားပြဲေတာ္ကုိမၿပဳလုပ္ခင္ရာဇာ(မင္း)ၿပဳလုပ္ရမည့္သူသည္
ဤေရကန္ၾကီးတြင္ကုိယ္လက္သန့္စင္ ေရခ်ဳီးမဂၤလာၿပဳလုပ္ရသည္။လိစၦာ၀ီမင္းတုိ့၏အခ်ိန္ကာလာ၌ဤေရက
န္ကုိ-၂၄-နာရိပတ္လုံး လုံၿခဳံေရးအေစာင့္မ်ားၿဖင့္ၾကပ္မတ္ထားသည္။လူတဦးတစ္ေယာက္ကုိမဆုိထားနဲ့မည္
သည့္ေက်းငွက္တိရစၦာန္မ်ားမွပင္လွ်င္ဤေရကန္မွာ ေရေသာက္သုံးၿခင္း၊ေရၿပင္ေပၚသုိ့ပ်ံ၀ဲၿခင္းမစင္မ်ားစြန့္ပစ္
မခ်နုိင္ေအာင္ေရကန္ကုိသံဇကာၿဖင့္ဖုံးအုပ္ထားခဲ့သည္။ယင္းေရကန္ၾကီးသည္ယၡဳအခ်ိန္အထိေၿမဧရိယာဧက
-၅၀-ခန့္က်ယ္ၿပန့္လွ်က္တည္ရွိေနေၾကာင္းေတြ႔ရွိနုိင္ပါသည္။ ေရကန္၏တၿခားတစ္ဘက္မွာ ဂ်ပန္နုိင္ငံမွၿငိမ္း
ခ်မ္းေရးေစတီ(ဆာန္တီတူပ)အမည္ၿဖင့္ၾကီးက်ယ္ခမ္းနားလွသည့္ဗုဒၶ၀ိဟာရေက်ာင္းကုိတည္ေဆာက္လွဴဒါန္း
ထားပါသည္။ထုိ၀ိဟာရေက်ာင္းေတာ္သည္ရာဇာဂီန္(ရာဇၿဂဳိလ္)ၿမီဳ႔မွေက်ာက္သလင္းတုိ့ၿဖင့္ေဆာက္လုပ္ထား
ေသာပုံစံႏွင့္တပုံစံတည္းတည္ေဆာက္ထားသည္။လိစၦ၀ီမင္းတုိ့က တထဂတဗုဒၶၿမတ္စြာဘုရားကုိအလြန္တ
ရာၿမတ္နုိးၾကည္ညိဳခဲ့ၾကသည့္အားေလ်ွာ္စြာ ဘုရားပရိနိဗၺာန္စံၿပီးေနာက္၎တုိ့ေ၀စုရရွိေသာဓါတ္ေတာ္အား
႒ါပနာၿပဳကာအမွတ္တရေစတီတဆူကုိ တည္းထားကုိးကြယ္ခဲ့ၾကသည္။ထုိေစတီသည္ လက္ရွိနုိင္ငံေတာ္ေရ
ကန္ၾကီးႏွင့္အေသာကမင္းတရားၾကီးတည္ေဆာက္ခဲ့သည့္ၿခေသ့ၤရုပ္ထုကုိထိပ္ဖ်ားေပၚတြင္တင္ထားေသာေ
က်ာက္တုိင္အၾကား၌ရွိသည္။ တရုပ္ခရီးသည္ဟုေယာန္ရွန္းႏွင့္ ဖာဟီယန္ႏွစ္ဦးစလုံး၏ဒုိင္ယာယီခရီးသြား
ေန့စဥ္မွတ္တမ္းမ်ားတြင္ ေရးသားေဖာ္ၿပထားၿခင္းကုိ အေၿခခံ၍ ၁၈၅၈-ခုႏွစ္တြင္အေလႅကာ ဆုိသူသမုိင္းပ
ညာရွင္ပုဂၢဳိလ္ၾကီးတဦးကရွာေဖြေတြ့ရွိခဲ့သည္။ ယင္းအခ်ိန္ကေၿမဆုိင္ေၿမခဲမ်ားဖုံးအုပ္လြမ္းၿခဳံေနၿပီးၿဖစ္၍လူ
ၿမင္ကြင္းမွာေပ်ာက္ကြယ္ေနခဲ့ရာမွေတြ့ရွိခဲ့ၿခင္းၿဖစ္သည္။ယင္းေစတီမွာအုတ္တုိ့ၿဖင့္တည္ေဆာက္ထားၿပီးပုံ
သ႑ာန္မွာရုိးစင္းသည္။႒ါပနာထားခဲ့သည့္ေၿမၿဖင့္ၿပဳလုပ္ထားေသာအလြန္တရာခမ္းနားလွသည့္အုိးကုိလည္း
ရွာေဖြေတြ့ရွိခဲ့သည္။ထုိအုိးထဲရွိဓါတ္ေတာ္မွာေၿမႏွင့္အလြန္တရာတူေနေသာေၾကာင့္အထူးစိတ္၀င္စားဖြယ္ရာ
ေကာင္းေနသည္၊သုေတသီဆရာတုိ့၏အဆုိအတုိင္းဆုိရလွ်င္ ခရစ္မေပၚမီွ-၅ရာစုႏွစ္ခန့္မ်ားတြင္တည္ေဆာ
က္ခဲ့သည့္ပုထုိးၿဖစ္နုိင္သည္ဟုဆုိသည္။ေစတီ၏ေအာက္ဘက္ေၿခရင္းပုိင္းတြင္ ၈.၀၇ မီတာအ၀န္းအ၀ုိင္းရွိ
ေသာမူလပုထုိးငယ္သည္ ေသးငယ္ေသာေစတီတဆူၿဖစ္သည္။ ေမာရိယ၊ႆုဂံ၊ကုသဏ၊မင္းမ်ီဳးမင္းႏြယ္မ်ား
လက္ထက္ကာလတြင္ မူလပုထုိးကုိခ်ဲ့ကား၍ ၿပန္လည္ၿပဳၿပင္တည္ေဆာက္ထားၿခင္းၿဖစ္နုိင္သည္။ဥာဏ္ေတ
ာ္ကုိလည္းၿမွင့္ထားပုံရသည္။ အထက္ေဖာ္ၿပပါ မင္းမ်ီဳးမင္းႏြယ္တုိ့မွာ မဇၥ်ီမေဒသကုိ ႏွစ္ေပါင္း-၂၅၀-ေက်ာ္မွ်
အုပ္ခ်ဳပ္စုိးစံခဲ့သည္။ေစတီ၏အေရွ႔ေတာင္ဘက္မွာတည္ေဆာက္ထားေသာ(အယာတပတၱ)တုိ့မွာယၡဳခ်ိန္ထိ
ရွာေဖြေတြ႔ရွိေသာေရွးေဟာင္းသုေတသနဆုိင္ရာ ပစၥည္းမ်ားအနက္ ေရွးေဟာင္းအက်ဆုံးပစၥည္းၿဖစ္ေၾကာင္း
ဆုိနုိင္ပါသည္။အၿခားရွာေဖြေသာပစၥည္းမ်ားအနက္ စိတ္ထိခုိက္နစ္နာပုံၿဖင့္ ထုလုပ္ထားေသာဗုဒၶဆင္းတုေ
တာ္တစ္ဆူ၊ပုတီးလုံးမ်ား၊အသၿပာမ်ား၊ေက်ာက္စာမ်ားလည္းပါ၀င္သည္။ယၡဳအခ်ိန္တြင္ေစတီပတ္လည္၌သံ
ေခ်ာင္းမ်ားစုိက္ထူကာ သြတ္ၿပားမ်ားၿဖင့္ မုိးလွ်က္ေစာင့္ေ၇ွာင့္ထားေၾကာင္းေတြ့ရွိနုိင္ပါသည္။ေစတီ၏ေစာင့္
ေရွာင့္မွဴတာ၀န္ကုိေရွးေဟာင္းသုေတသနမွတာ၀န္ယူထားသည္။တထာဂတဟဓါတ္ေတာ္ကုိလိစၦ၀ီမင္းတုိ့
ကကုသီနာဂရမွရရွိခဲ့သည္။ၿမတ္စြာဘုရား၏ဓါတ္ေတာ္ကုိ ရွစ္ပုံ ပုံ၍ခြဲေ၀ယူၾကရတြင္တပုံရရွိသည္။က်န္တဲ့
-၇-ပုံမွာမာဂဓဘုရင္ အာဇာတရၾကဴ၊ ကပိလ၀တၳဳမွ သာကီ၀င္မင္းမ်ား၊ရာမာဂါမမွ ေကာလိယ၊အလႅပ ကလႅ
ပမွ ဗူလီ၊ေ၀႒ိၤပမွ ၿဗာဟၼဏ၊ကုႆီနာဂရႏွင့္ ပါ၀ါတုိ့မွ မလႅာမင္းတုိ့က ဓါတ္ေတာ္ကုိ အသီးသီး အညီအမွ်ခြဲ
ေ၀ရရွိခဲ့ၾကပါသည္။
ဆက္လက္ေရးသားပါဦးမည္။
အရွင္မုနိႏၵ (ပန္းထုိ) M.A မာဂဓတကၠသုိလ္။
>>>ဆက္ဖတ္ရန္>>> >>

Thursday, 23 August 2012

ဗုဒၶဘာသာ၀င္တုိ့၏ ဖူးေမ်ွာ္ရာရွစ္ဌာန အပုိင္း ( ၃ ၁ )

                                            ေ၀သာလီ

                                                     Vaishali
ေ၀သာလီသည္ အိႏၵိယနုိင္ငံ၏ အလြန္ေရွးက်ေသာ(ပရစီန)သမုိင္း၀င္ေရွ႔ေဟာင္းၿမီဳ႔တစ္ၿမီဳ႔ၿဖစ္ခဲ့ေလသည္။
ဗုဒၶဘာသာစာေပက်မ္းမ်ားတြင္ ဤၿမီဳ႔၏သမုိင္း၀င္ေနရာမ်ားႏွင့္ ၾကီးမားၿမင့္မားသည့္က်ဥ္ေက်းမွူ႔ထုံးတမ္းစဥ္
လာမ်ားကုိ အႏွံ႔ေရးသားေဖာ္ၿပထားသည္။ ခရစ္မေပၚမိ (၆)ရာစုႏွစ္မ်ားတြင္ ဤၿမီဳ႔သည္အလြန္တရာစည္ပင္
သာယာၾကြယ္၀ခဲ့သည့္ ၿမီဳ႔တစ္ၿမီဳ႔ၿဖစ္ၿပီး လိစၦ၀ီဂဏမင္းမ်ား၏ ရာဇာဌာနီ(ၿမီဳ႔ေတာ္)ၿဖစ္ခဲ့ဘူးသည္။ေ၀သာလီ
ၿမီဳ႔၏ထင္ေပၚေက်ာ္ၾကားမွဴ႔တုိ့၏အဓိကအေၾကာင္းမွာရွင္ေတာ္ၿမတ္ဗုဒၶပင္ၿဖစ္သည္။အဘယ္ေၾကာင့္ဆုိေသာ္
ၿမတ္ဗုဒၶသည္ေ၀သာလီ၌ ၿမင့္ၿမတ္သည့္တရားတုိ့ကုိ ေဖာ္က်ဴးထုတ္ေဖာ္ေဟာေပးခဲ့သည့္အေၾကာင္းတုိ့ေၾက
ာင့္ပင္ၿဖစ္သည္။ထုိအၿပင္ေ၀သာလီၿမီဳ႔၏ ဒုတိယအေရးၾကီးမားမွဴ႔မွာဤၿမီဳ႔၌ ဂ်ိန္း ဘာသာ၀င္တုိ့၏(၂၁)ၾကိမ္
ေၿမာက္ ၾတီ႔ထံကရ(ဘုရား)မဟာ၀ိဟာရသည္ေမြးဖြားခဲ့ဘူးသည့္အေၾကာင္းတုိ့ေၾကာင့္လည္းၿဖစ္သည္။
            ခရစ္သကၠရာဇ္ ၆၃၅ ခုႏွစ္တြင္တရုတ္ဘုန္းၾကီးဟုေယ(န္)ရွန္းသည္ ေ၀သာလီၿမီဳ့ကုိ လာေရာက္ဖူး
ေၿမာ္သည့္အခ်ိန္ကာလတြင္ ၿမီဳ႔ေတာ္မွာ ပ်က္သုန္းေနၿပီးၿဖစ္၍ လူသူကင္းမဲ့ေနသည့္အရပ္ၿဖစ္ေနေၾကာင္းကုိ
ေတြ့ရေၾကာင္း၎၏မွတ္တမ္း ခရီးသြားမွတ္တမ္းမွာ မွတ္တမ္းတင္ထားခဲ့သည္။ ၎မွတ္တမ္းအရ၊တခ်ိန္က
အင္မတန္ၾကြယ္၀စည္ပင္သာယာခဲ့သည့္အရပ္၌ အစုစုလုိက္ရွိေနေသာဆင္းရဲႏြမ္းပါးေနသည့္လယ္ယာလုပ္
ကုိင္သူတုိ့၏တဲမ်ားရွိေနေၾကာင္းကုိသာေတြ႔ရွိခဲ့ရပါေၾကာင္းဒုိင္ယာရီမွတ္တမ္း၌ေရးသားထားေၾကာင္းကုိေလ့
လာေတြ႔ရွိခဲ့ရပါသည္။တရုတ္ခရီးသည္၏ထုိမွတ္တမ္းကုိအေၿခခံ၍ဦးစြာပထမ(Gen.Cunnigham)ကေ၀သာ
လီၿမီဳ႔ေဟာင္းတည္ရွိခဲ့ရာေနရာကုိဘိဟာၿပည္နယ္ ဗႆပ ႏွင့္ကုိလၳဳအာရြာ(ဗခီးရရြာ)နားရွိဗုဒၶႏွင့္သက္ဆုိင္
ေနသည့္ေရွးေဟာင္းပစၥည္းမ်ား၏အၾကြင္းအက်န္မ်ားကုိေထာက္ရွဴ႔ကာသတ္မွတ္ခဲ့ပါသည္။ထုိေနရာသည္
ဂႏၵကၿမစ္၏အေရွ႔အရပ္၌တည္ရွိလွ်က္ရွိသည္။ေ၀သာလီၿမီဳ႔ေဟာင္းသည္ လက္ရွိ မုဇဖၹရပူ(ရ္)ၿမီဳ႔မွ ကီလုိမိ
တာ ၄၀ အကြာ၊ေတာင္အရပ္ႏွင့္ ဟာဇီပူ(ရ္)ၿမီဳ႔မွ ၃၅ ကီလုိမိတာအကြာ၊အေရွ့အရပ္တြင္တည္ရွိခဲ့သည္။ၿပည္
တြင္းၿပည္ပမွ ဗုဒၶဘာသာ၀င္အေတာ္မ်ားမ်ားတုိ့မွာဧကရာဇ္ဘုရင္မင္းၿမတ္ မဟာရာဇာအေသာက၏ထီးနန္း
စုိက္ခဲ့ရာ ပါဋလိပုတၱ(လက္ရွိဘိဟာၿပည္နယ္ရဲ့ၿမီဳ႔ေတာ္ ပတနား) ၿမီဳ႔မွ ဂဂၤါၿမစ္၏ တဘက္ကမ္း ၄၅ ကီလုိမိ
တာအကြာအေ၀းတြင္တည္ရွိလွ်က္ရွိသည့္ နာဂရၿမီဳ႔ကုိေ၀သာလီၿမီဳ႔ေဟာင္းဟူ၍သတ္မွတ္ခဲ့ၾကပါသည္။ဤ
ၿမီဳ႔ကေလးကုိ ဗြိ ေအ ဆာမိတ္ (V.A.Smith)အမည္ရွိေရွးေဟာင္းသုေတသီတစ္ဦးကအကုီးအကားမ်ားၿဖင့္
ေ၀သာလီၿမီဳ႔ေဟာင္းေနရာဟုသတ္မွတ္ခဲ့သည္။ ထုိသတ္မွတ္ခ်က္ကုိေထာက္ရွဴကာ ဘိဟာၿပည္နယ္အစုီးရ
သည္္ ၁၉၅၄ ခုႏွစ္တြင္ဤၿမီဳ႔ကေလးကုိ ေ၀သာလီဟူ၍ နာမည္(အမည္)သတ္မွတ္ေပးခဲ့သည္။ ထုိသုိ့ေ၀သာ
လီဟုအမည္ၿပန္သတ္မွတ္ေပးၿခင္းသည္ဗုဒၶၿမတ္စြာဘုရား၏ ေ၀သာလီၿပည္အေပၚထားခဲ့သည့္ သဒၶါၾကည္နူး
မူ႔ကုိၿပန္လည္ေဖာ္ထုတ္လုိက္သည့္စိတ္ဆႏၵမ်ားလည္းပါ၀င္ပါသည္။ လက္ရွိအခ်ိန္တြင္ဤေနရာ၏အေရးပါ
ပုံကုိေဖၚထုတ္လုိက္သည့္စိတ္ဆႏၵၿဖင့္ ေ၀သာလီဇနပဒဟူ၍ၿမွင့္တင္ေခၚေ၀ၚသတ္မွတ္ၿပီး သက္ဆုိင္ရာအစုီး
ရရုံးမ်ားကုိဟာဂ်ီပူရ္ၿမီဳ႔၌ စုိက္ထူထားသည္။ ဗုဒၶစာေပက်မ္းဂန္မ်ား၏အလုိအရ ေ၀သာလီၿမီဳ႔ကုိ လိစၦာ၀ီမင္း
ႏြယ္တုိ့က တည္ေထာင္သည္ဟုဆုိ၏လိစၦာ၀ီအႏြယ္တုိ့၏မိသားစုအဖြဲ႔၀င္မ်ားအဆက္မၿပတ္လူဦးေရထူထပ္
လာသည္ႏွင့္အမွ် ထုိၿမီဳ႔ကုိ ၃ ၾကိမ္ တုိင္တုိင္ တုိးခ်ဲ႔တည္ေဆာက္ခဲ့ရသည္ဟုဆုိသည္။ယင္းသုိ့တုိးခ်ဲ႔တည္
ေဆာက္ရသည့္အတြက္ေၾကာင့္လည္းေ၀သာလီဟုေခၚေ၀ၚခဲ့ရသည္ဟုလည္းဆုိထားေၾကာင္းစာေပက်မ္းဂန္
မ်ားတြင္ေတြ႔နုိင္သည္။ ေနာက္ယူဆခ်က္တခုမွာ"ဗဆာယ"ရြာနားမွာ ေရွးေဟာင္းကုန္ၿပင္ေၿမေနရာတစ္ခုရွိ
သည္၊ယင္းေနရာကုိ ရာဇာ၀ိသာလဂဃ တနည္းအားၿဖင့္အဓိပၸါယ္ရေသာ ၀ိသလမင္း၏ ခံတပ္ဟုေခၚသည္
ထုိအခ်က္ကုိအေၿခခံကာ၀ိသလမင္းက ေ၀သာလီၿမီဳ႔ကုိ တည္ခဲ့ေၾကာင္းေၿပဆုိ ယုံၾကည္ၾကသူမ်ားလည္းရွိ
ၾကသည္။ ပုရထာ စာေပမ်မ္းဂန္မ်ားတြင္လည္း ၀ီသလမင္းအေၾကာင္းထုတ္ေဖၚေရးသားထားေၾကာင္းကုိ
ေတြ႔ရွိရပါသည္။ယၡဳအခ်ိန္တြင္ဗုဒၶႏွင့္ စပ္ဆုိင္သည့္ ေရွးေဟာင္းပစၥည္းပစၥယမ်ားကုိ ႏွစ္မ်ီဳးႏွစ္စားခြဲၿခား၍
ေတြ႔ၿမင္နုိင္သည္။ လက္ရွိ ေ၀သာလီၿမီဳ႔ေရွ့၌ တည္ေဆာက္ထားေသာ နုိင္ငံေတာ္ၿပတုိက္တစ္ခုရွိသည္။ယင္း
ၿပတုိက္အေဆာက္အဦးေရွ႔တြင္ ပုသဗကရဏီ(ေရကန္)တကန္တည္ရွိသည္။ထုိေရကန္ကုိေလးဘက္ေလး
ရံစလုံးအုတ္တုိ့ၿဖင့္ကာရံၿပဳလုပ္ထားသည္။
                                (ေ၀သာလီရွိအေသာကေက်ာက္တုိင္တြင္အမွတ္တရ)
ဆက္လက္ေရးသားပါဦးမည္။
အရွင္မုနိႏၵ။

>>>ဆက္ဖတ္ရန္>>> >>

Tuesday, 21 August 2012

ဗုဒၶဘာသာ၀င္တုိ့၏ ဖူးေမ်ွာ္ရာရွစ္ဌာန အပုိင္း ( ၃ ၀ )


နာလႏၵာတကၠသုိလ္စာၾကည့္တုိက္ကုိလည္းမီးရွုီ႔လုိက္ရာစာၾကည့္တုိက္တြင္စုေဆာင္းထားသည့္စာေပက်မ္း
မ်ားပညာရွိတုိ့ ေရးသားၿပဳစုထားသည့္ စာမူမ်ားစာအုတ္စာတမ္းမ်ားသည္ ေၿခာက္လအထိမီးမၿငိမ္းဘဲဆက္
လက္ေလာက္ကြ်မ္းေနဆဲၿဖစ္ခဲ့ရပါသည္။ အခ်ီဳ႔အခ်ီဳ႔ေသာ ဘိကၡဳေက်ာင္းသား၊ေက်ာင္းဆရာမ်ားသည္မိမိတုိ့
အသက္နဲ့လဲ၍က်မ္းမ်ားစာမူမ်ားအခ်ီဳ႔တုိ့ကုိသိမ္းယူ၍မိမိတုိ့နုိင္ငံမ်ားသုိ့ထြက္ေၿပးတိမ္းေရွာင္သြားခဲ့ၾကသည္။
တိဘက္ဘုန္းၾကီးေက်ာင္းအခ်ီဳ႔အခ်ီဳ႔မွာ ထုိစဥ္ထုိအခါက ယူေဆာင္သိမ္းဆည္းလာခဲ့ေသာ က်မ္းမ်ာႏွင့္စာမူ
မ်ားကုိယၡဳထက္တုိင္ေအာင္လုံၿခဳံစြာသိမ္းဆည္းထားေၾကာင္းေတြ့ရွိနုိင္ပါသည္။တုိင္းတပါးမွာက်ဴးေက်ာ္၀င္ေရာ
က္လာသည့္မူဆလင္ဘုရင္တုိ့သည္ဟိႏၵဴဘာသာ၀င္တုိ့၏ဘုရားေက်ာင္း၊နတ္ကြန္း၊ပုထုိးစသည့္ဘာသာယဥ္
ေက်းမွဴ႔ဆုိင္ရာတည္ေဆာက္မွဴ့မ်ားကုိလည္းတုိက္ခဲ့ၾကသည္။သုိ့ေသာ္ဟိႏၵဴၿဗာဟၼဏပုေရာဟိတ္မ်ားကေက်ာ
င္းေနေက်ာင္းထုိင္မဟုပ္၍သတ္ၿဖတ္ၿခင္းကုိဗုဒၶဘာသာဘိကၡဳ သံဃာမ်ားပမာမခံခဲ့ရေပ။ၿဗာဟၼဏပုေရာဟိ
တ္မ်ားကမ်ားေသာအားၿဖင့္အိမ္ေထာင္သည္မ်ားၿဖစ္ၾကပါသည္။ထုိအေၾကာင္းမ်ားေၾကာင့္၎တုိ့သည္မ်ားေ
သာအားၿဖင့္သာမန္အိမ္ေထာင္မ်ားပမာ ရြာဇနပုဒ္တုိ့မွာစုေ၀းေနထုိင္ၾကသည္။ေနာက္ပုိင္းကာလမ်ားတြင္
၎ၿဗာဟၼဏ၀ါဒီပုေရာဟိတ္မ်ားသည္ဗုဒၶဘာသာတည္ေဆာက္မွဴ႔မ်ားအေပၚ ပုိင္ဆုိင္မွဴ႔ရေအာင္ယူလာၾက
သည္ကုိအထင္အရွားေတြ႔ရွိရသည္။ နာလႏၵာမဟာ၀ိဟာရ ၀င္းတြင္တည္ရွိေသာ သာရိပုတၱရေစတီအနီးအ
နားရွိ ဗုဒၶၿမတ္စြာ၏ ဆင္းတုေတာ္တစ္ဆူကုိ"ေတလိယာဘာသာ"ရုပ္ပြါးေတာ္ဟု ကင္ပြန္းတပ္ကာၿဗာဟၼဏ
တုိ့ကအပုိင္စီးလုိက္ပါသည္။ဤဆင္းတုေတာ္သည္ေက်ာက္အနက္တုိ့ၿဖင့္ထုထားသည့္ဗုဒၶရုပ္ပြါးေတာ္တစ္ဆူ
ၿဖစ္သည္။ထုိဆင္းတုေတာ္တည္ထားသည့္ ေနရာကုိအုတ္နံရံတုိ့ၿဖင့္ကာရံထားသည္။ဤဆင္းတုေတာ္အေပၚ
ၿဗဟၼိအကၡရာၿဖင့္ကမၼည္းထုိးထားသည္။ထုိရုပ္ပြါးေတာ္ကုိလွဴဒါန္းခဲ့သူ၏သဒၶါၾကည္ညိဳမွဴကုိကမၼည္းထုိးေရးသား
၍ေဖာ္ထားသည္။ေနာက္ပုိင္းကာလေခတ္အဆက္ဆက္တြင္ၿဗာဟၼဏမ်ားကဗုဒၶဘာသာ၀င္တုိ့အား ဇာတ္နိမ့္
ဟုသတ္မွတ္ကာ၎တုိ့၏အေၿခခံလူ့အခြင့္အေရးမ်ားကုိ ရာစုႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာပိတ္ပင္ထားခဲ့ၾကသည္။ေက်ာ
က္အနက္ၿဖင့္ထုလုပ္ထားေသာဗုဒၶ၏ထုိဆင္းတုေတာ္အားေဒသခံတုိ့ကုိ"ေတလိယာဘာသာ"ဟူ၍သြန္သင္ကာ
ဆီမ်ားေလာင္၍ပူေဇာ္ခုိင္းသည္။ ႏွစ္မ်ားၾကာလြန္လာသည့္အခါေဒသခံတုိ့အတြက္ထုိရုပ္ပြါးေတာ္ကုိဆီေလာင္း
၍ပူေဇာ္ၿခင္းသည္ထုံးတမ္းစဥ္လာတစ္ခုၿဖစ္လာခဲ့ရပါသည္။ၿဗာဟၼဏပုေရာဟိတ္တုိ့သည္ေနာက္ေနာင္တြင္းဆင္း
တုေတာ္ဆုိင္ရာၿပႆနာတစုံတခုမေပၚေပါက္လာေအာင္တရားရုံးမွတဆင့္တရား၀င္ပုိင္ဆုိင္ထားမွဴ႔ကုိရယူထား
လုိက္ပါသည္။ ယေနကာလမွစ၍ဤဆင္းတုေတာ္ကုိနာလႏၵာ၀င္းၿခံမွလုံး၀ပတ္သက္မွဴ႔မရွိေအာင္နံရံတစ္ခုၿဖ
င့္ၿခံရံ၍ၿခားနားထားသည္။ထုိဆင္းတုေတာ္ထံနာလႏၵာၿခံ၀င္းမွ၀င္ေရာက္ရသည့္လမ္းကုိအုတ္နံရံကာရံပစ္ၿပီးအ
ၿပင္မွထုိဆင္းတုေတာ္ရွိအ၀င္အထြက္လမ္းသစ္တစ္ခုကုိေဖာက္ထားသည္။ထုိဆင္းတုကုိဟိႏၵဴဆာဓုတစ္ေယာက္
အားပူဇာရိထား၍ပူေဇာ္ပသၾကေလကုန္၏။
                   "ေတလိယာဘာဘာ"ဟုကင္ပြန္းတပ္ထားသည့္ ဆင္းတုေတာ္မွာေရွ႔လွမ္းလွမ္းတြင္ၾကီးမား၍
လွပတင့္တယ္ေသာရုပ္ပြါးေတာ္တစ္ဆူကုိေတြ့ရွိရပါသည္။ေဒသခံတုိ့ကဤမရုပ္ပြါးေတာ္ကုိ"ေပလ၀ါဘာဘာ"
ဟုေခၚၾကသည္။ဗုဒၶဘာသာကုိဆန့္က်င္သမွဴ့ၿပဳခဲ့ၾကသည့္ၿဗာဟၼဏတုိ့ကထုိရုပ္ပြါးေတာ္ကုိခဲၿဖင့္ပစ္၍ ကုိးကြ
ယ္ပါက၊နတ္ၾကီးမွေက်နပ္၀မ္းသာၿဖစ္၍ခဲၿဖင့္ပစ္ခတ္ပူေဇာ္သည့္သူမ်ား၏ေကာင္းက်ီဳးကုိေဆာင္ရြက္ေပးသည္
ဟူေသာအယူမ်ားကုိပညာဥာဏ္မရွိေသာေဒသခံတုိ့အားသြန္သင္ထားသၿဖင့္၎ရုပ္ပြါးေတာ္ကုိခပ္လွမ္းလွမ္းမွ
ကုိးကြယ္သူမ်ားကခဲၿဖင့္ပစ္ၾကၿပီးပူေဇာ္သည့္ဓေလ့ရွိၾကကုန္၏မုိက္မဲသည့္၀ီေရာဓိတုိ့၏လွည့္ကြက္ကုိနားမလည္
ၾကေသာလူရုီးလူေၿဖာင့္တုိ့ကကုသုိလ္ရရွိေစရန္ ခဲၿဖင့္ေပါက္ၾကၿပီးကုသုိလ္ယူၾကကုန္၏။ဘာသာေရးပဋိပကၡ
ၿဖစ္လာေအာင္ဖန္းတီးၿခင္းတရပ္လည္းၿဖစ္သည္။ ယေန့အခ်ိန္တြင္ထုိရုပ္ပြါးေတာ္ကုိေရြႊ႔ေၿပာင္း၍ နာလႏၵာ
တကၠသုိလ္ၿပတုိက္၏ အ၀င္တံခါး၀ေရွ့တြင္သိမ္းဆည္းထားပါသည္။ ဘာသာေရးပဋိပကၡကုိၿဖစ္ပြါးေစနုိင္သ
ည့္အၿခားဆင္းတုေတာ္ကုိတုိက္ပ်က္အုတ္ခဲပုံတုိ့ၾကားမွေတြ့ရွိရပါသည္။ထုိရုပ္ပြါးေတာ္ကုိ ၀ိဟာရအမွတ္ (၁)
၏ေထာင့္တစ္ေနရာတြင္ထားရွိေၾကာင္းေတြ့နုိင္သည္။ဤဆင္းတုကုိ"တာရိေလာက၀ိဇယ"ဟုေခၚသည္။ဗုဒၶ၏
ထုိရုပ္ပြါးေတာ္ကုိမာလာစြပ္ထားၿပီးတာရိေလာကယကၡ သုိ့မဟုတ္ ရာကၡသ အသြင္ၿဖင့္ၿပသထားေလသည္။
                                   နာလႏၵာ(၀ါ) န၀နာလႏၵ (နာလႏၵာသစ္)
 လက္ရွိအခ်ိန္တြင္ နာလႏၵာကုိ တုိးတက္ေခတ္မိ နာလႏၵာအၿဖစ္ ၿပန္လည္တည္ေဆာက္ေနၾကသည္။အသ
စ္တည္ေဆာက္ေနသည့္နာလႏၵာ၀ိဟာရကုိ န၀နာလႏၵာ မဟာ၀ိဟာရဟု အမည္တြင္ထားသည္။ဗုဒၶစာေပႏွ
င့္ယဥ္ေက်းမွဴ့တုိ့ကုိ သင္ၾကားေလ့လာနုိင္ရန္ ဘီဟာၿပည္နယ္အစုီးရမွ နာလႏၵာ၏ေရွ့ေဟာင္းဂုဏ္ကုိၿပန္လ
ည္ေဖာ္ထုတ္နုိင္ရန္ န၀နာလႏၵာမဟာ၀ိဟာရေက်ာင္းကုိ တည္ေဆာက္ထားသည္။ ဤတကၠသုိလ္ေက်ာင္း
တြင္ ဗုဒၶဒႆန၊စာေပ၊ယဥ္ေက်းမွဴ့ႏွင့္ ဗုဒၶေခတ္အနုပညာ ဘာသာရပ္မ်ားကုိ သင္ၾကားေပးနုိင္ရန္အထူးစီ
မံထးသည္။အိႏၵိယၿပည္၌ ဤစီမံခ်က္သည္ အထူးစီမံခ်က္တစ္ရပ္ၿဖစ္ေနသည္။ ထုိင္းနုိင္ငံမွ ဗုဒၶသံဃာတုိ့သ
ည္န၀နာလႏၵာတြင္ၾကီးမားခမ္းနားလွသည့္ မဟာ၀ိဟာရေက်ာင္းတစ္ေက်ာင္းကုိ တည္ေဆာက္ထားပါသည္
ထုိေက်င္းသည္ေခတ္မိအၿပင္အဆင္မ်ားႏွင့္ၿပည့္စုံေနသည္။စာေရးသူသည္ ယင္းေက်ာင္းေတာ္၌ မိမိႏွင့္အ
တူပါ ေဒလီမွဘုရားဖူးအဖြဲ့၀င္မ်ားႏွင့္အတူတည္းခုိခြင့္ရခဲ့ပါသည္။
ဆက္လက္ေရးသားပါဦးမည္။
အရွင္မုနိႏၵ။

>>>ဆက္ဖတ္ရန္>>> >>

Friday, 17 August 2012

ဗုဒၶဘာသာ၀င္တုိ့၏ ဖူးေမ်ွာ္ရာရွစ္ဌာန အပုိင္း ( ၂ ၉ )

နာလႏၵာမဟာ၀ိဟာရမွ ၄၉၉ ပါးတုိ့ ဘိကၡဴတုိ့ အရဟတၱဖုိ့လ္သုိ့တည္ခဲ့ဘူးသည္။ တုိက္နံရံမ်ားမွာ၄ ေပ၊၆ ေပ
အထိက်ယ္ရွိ၍ အလြန့္အလြန္ခုိင္မာစြာတည္ေဆာက္ထားသည္။နာလႏၵာတကၠသုိလ္ေက်ာင္း၀င္းအတြင္းေပ
၂၀၀ နက္ေသာေရတြင္းတစ္တြင္းကုိ ေထာင့္ရွစ္ေထာင့္ရွိသည့္ပုံၿဖင့္တည္ေဆာက္ထားသည္။ထုိေရတြင္းၾကီး
ကုိယေန့တုိင္ေတြ႔ၿမင္နုိင္ပါသည္။ေရတြင္းနံရံေပၚဆင္ႏွစ္ေကာင္၏ေက်ာက္ရုပ္ကုိထုထားသည္။ဆင္ရုပ္ထုမွာ
ဗုဒၶဘာသာ၀င္တုိ့ ဘုိးေဘးမ်ားအတြက္နုိင္ငံေတာ္တံဆိပ္ပမာကုိးကြယ္ရာၿဖစ္သည္။ဟိႏၵဴဘာသာ၀င္တုိ့၏ဘ
ာသာေရးက်မ္းမ်ားတြင္ဗုဒၶကုိ၎တုိ့ကုိးကြယ္သည့္၀ိႆနုိးဘုရား၏အေလာင္းေတာ္ၿဖစ္သူန၀မေၿမာက္ဘုရား
ၿဖစ္ေၾကင္းေဖာ္ၿပထားသည္။ထုိေဖာ္ၿပၿခင္းမွာက်မ္းဂန္တြင္ေရးသားေဖာ္ၿပၿခင္းသက္သက္သာၿဖစ္သည္။တကယ္
လက္ေတြ႔တြင္ကုိးကြယ္ၿခင္းကုိမေတြ့ရပါ။ထုိအေၾကာင္းအရာသည္အေလးအနက္စဥ္းစားစရာတစ္ခုၿဖစ္ေနသ
ည္။သုိ့စဥ္းစားရတြင္၎တုိ့သည္ ဗုဒၶကုိဂရုၿပဳထား၍ဟိႏၵဴဘာသာကုိၿဖန္ခ်ိလုိသည့္ စိတ္ဆႏၵမွာထင္ရွားေနသ
ည္။ ၁၉၅၀-ခုႏွစ္ ဇြန္လ ၆ ရက္ေန့တြင္သိရီလကၤာတြင္က်င္းပေသာတစ္ကမၻာလုံးဆုိင္ရာ ဗုဒၶဘာသာညိလာ
ခံတြင္ ေဒါက္တာအမ္ေမၺဒမ(ရ္)ကဤသုိ့မိန့္ဆုိခဲ့ဘူးသည္။"ဟိႏၵဴဓမၼသည္ ဘာရတနုိင္ငံ၏အၿမဲတည္ရွိခဲ့သ
ည့္ဓမၼမၿဖစ္နုိင္ပါ။ဦးစြာပထမ ဘာရတေၿမေပၚမွာ ေ၀ဒဓမၼထြန္းကားခဲ့သည္။တၿဖည္းၿဖည္းႏွစ္ပရေစၦဒၾကာၿမင့္
လာေသာအခါေ၀ဒဓမၼမွာၿဗဟၼဏဓမၼႏွင့္ေရာေႏွာကာေၿပာင္းလဲလာခဲ့သည္။ၿဗဟၼဏဓမၼစုိးမုိးလုိ့ေကာင္းေနသ
ည့္ကာလတြင္ဗုဒၶဓမၼေပၚထြန္းလာခဲ့သည္။ဗုဒၶဘာသာ၏ရည္မွန္းခ်က္တုိ့မွာ တန္းတူအခြင့္အေရးရွိေသာလူ့အ
ဖြဲ့အစည္းတရပ္ၿဖစ္ထြန္းေရးႏွင့္ၿဗဟၼဏ၀ါဒတြင္က်င့္ၾကံသည့္ဇာတ္စနစ္ဆုိးကုိတုိက္ဖ်က္ၿခင္းၿဖစ္ခဲ့သည္။ထုိ
သုိ့ေသာလူ့အဖြဲ့အစည္းတရပ္တြင္ရွိေနၾကမည့္လူသားတရပ္လုံးကုိဒုကၡမွကင္းရွင္းကယ္တင္သြားရန္ၿဖစ္သည္။
ဤဒႆနမ်ီဳးကုိဟိႏၵဴဓမၼ၏ ပုေရာဟိမ်ားကလက္မခံမလုိလားပဲဆန့္က်င္သမွဴ႔ၿပဳခဲ့ပါသည္။ဤအခ်က္ကုိသ
က္ေသခံေနသည့္ဥပမာ သမုိင္းတြင္အမ်ားအပ်ားေတြ့ရွိနုိင္ပါသည္။ဥပမာတစ္ခုမွာဗုဒၶဘာသာ၀င္ၿဖစ္ခဲ့ဘူးသူ
အေသာကမင္းတရားၾကီးႏွင့္ေမာရိယမင္းဆက္တုိ့၏ေနာက္ဆုံးဘုရင္ၿဖစ္သူဘရိဟဒၵထမင္းကုိထုိမင္း၏ေသနာ
ပတိၿဖစ္သူပုကၡယပိတၱၿဗဟၼဏသည္လုပ္ၾကံသတ္ၿဖတ္ခဲ့ၿပီးနန္းေတာ္ကုိသိမ္းပုိက္ကာမင္းၿဖစ္လာခဲ့သည္ပုကၡယ
ပိတၱသည္ဘုရင္ၿဖစ္လာသည့္အခါ"အၾကင္သူရဲေကာင္းတစ္ဦးသည္ ဗုဒၶဘာသာဘိကၡဳတပါးပါး၏ဦးေခါင္းကုိ
ၿဖတ္လာပါကထုိသူအားဘုရင္မင္းၿမတ္ကဒီနာရ္ေခၚေရြႊအသၿပာတစ္ရာဆုလာဒ္ေပးၿပီးဂုဏ္ၿပဳသြားမည့္အေၾက
ာင္းကုိေၾကညာခဲ့ဘူးသည္။ထုိအခ်ိန္ကပုကၡယမိတၱႆုဂၤအုပ္ခ်ဳပ္စုိးစံခဲ့သည္။နုိင္ငံတစ္၀ွမ္းတြင္ဘိကၡဳသံဃာေပါ
င္းေၿမာက္မ်ားစြာသတ္ၿဖတ္ခံခဲ့ရပါသည္။ထုိစဥ္က ဗုဒၶဘာသာဘိကၡဳမ်ားမွာမိမိအသက္ကုိကာကြယ္နုိင္ရန္အိ
မ္နားနီးခ်င္းၿပည္ေထာင္မ်ားသုိ့ထြက္ေၿပးသြား၍ခုိလွဳံၾကရပါသည္။ေမာ္ရိယမင္းဆက္လည္းပ်က္သုန္းသြားၿပီး
ႆုဂၤမင္းဆက္အာဏာတည္လာခဲ့သည္.ထုိအခ်ိန္ကာလမွ ဘာရတနုိင္ငံတြင္ ဗုဒၶဘာသာပ်က္သုန္းစၿပဳလာ
ခဲ့သည္။ ဘာရတနုိင္ငံမွ ဗုဒၶဘာသာမင္းဆက္ပ်က္သုန္းသြားၿပီးေနာက္ တုိင္းတပါးသားတုိ့၏တုိက္ခုိက္မွဴ႔ကုိ
မၾကာခဏၾကဳံခဲ့ရသည္။တုိင္းတပါးသားမ်ားကလည္းဘာရတနုိင္ငံကုိလြယ္လင့္တကူသိမ္းပုိက္ခဲ့သည္။ခရဇ္
သကၠရာဇ္-၁၈၉၇ ခုႏွစ္တြင္ မုိဟာမက္ေဂၚရိ၏ေသနာပတိ ဗခၡတိယာခိလဇီ မွစစ္အင္အးအၿပည့္အစုံႏွင့္ နာ
လႏၵာကုိတက္လာ၍ နာလႏၵာမဟာ၀ိဟာရေက်ာင္းၾကီးကုိ တုိက္ခုိက္ဖ်က္ဆီးပစ္ခဲ့သည္။အစၥလာ(မ္)ဘာသာ
မွာရုပ္ထုကုိးကြယ္ၿခင္းကုိဆန့္က်င္သည့္ဘာသာၿဖစ္သည္။ ဘာသာၿခင္းမတူသည့္ထုိေသနာပတိခိလဇီသည္
မဟာ၀ိဟာရေက်ာင္းေတာ္၌တည္းထားကုိးကြယ္သည့္ဗုဒၶရုပ္ပြါးေတာ္ၾကီးငယ္အားလုံးကုိဖ်က္ဆိးပစ္ခဲ့သည္
နာလႏၵာတကၠသုိလ္ၿခံ၀င္းကုိ စစ္ေရးခံတပ္ဟုေအာက္ေမ့ကာ သကၤန္း၀တ္ထားသည့္ ဘိကၡုေက်ာင္းသားမ်ား
ကုိစစ္သားဟုထင္ကာအၾကီးအက်ယ္သတ္ၿဖတ္ပြဲတရပ္ကုိက်ဴးလြန္က်င္းပခဲ့သည္။နာလႏၵာေက်ာင္းတုိက္ကုိ
လည္းမီးတုိက္ဖ်က္ဆီးခဲ့သည္။တကၠသုိလ္ေက်ာင္းတြင္ ထုိစဥ္က ပညာသင္ၾကားေနေသာၿပည္တြင္းၿပည္ပမွ
ေက်ာင္းသား ၆၀၀၀ ေက်ာ္တုိ့ကုိလည္း ရက္ရက္စက္စက္သတ္ၿဖတ္ခဲ့သည္။
ဆက္လက္ေရးသားပါဦးမည္။
အရွင္မုနိႏၵ။

>>>ဆက္ဖတ္ရန္>>> >>